عمران سیاوش

آزمايش شماره : 6

نام آزمايش :ارزش ماسه اي

هدف : تعيين کيفيت ماسه از نظر مقدار رس و لاي موجود در آن

وسائل مورد نياز :1- ترازو 2-محلول  3- محلول استکس 4- استوانه ي مدرج 5- ماسه  
مقدمه:
با استفاده از آزمايش ارزش ماسه اي مي توان به کيفيت ماسه از نظر رس و لاي مخلوط با آن پي برد .از آنجايي که وجود مقدار بيش از حد مجاز رس در بتن مشکلات بسيار جدي ايجاد مي کند تعيين اين عدد اهميت بسزايي خواهد داشت.هر چقدر ماسه  SE آن بالاتر و هر چه رس و لاي موجود در آن بيشتر باشد داراي SEتميز تر باشد
پايين تري خواهد بود. به عنوان مثال براي مصالح کاملا شسته و تميز اين عدد برابر با  بالاي 70 SE100 خواهد بود و همچنين بايد دانست که در ساخت بتن به مقدار
نياز داريم .مصالحي که رس و لاي بيشتري دارند چسبندگي بيشتري داشته و مناسب استفاده در کارهاي راهسازي هستند.
روش کار:
براي انجام آزمايش ارزش ماسه اي ابتدا 110 گرم از مصالحي که قبلا شسته بوديم و به مدت 24 ساعت در اون دردماي 110 درجه قرار داه ايم را از الک شماره ي 4 مي -گذرانيم (براي تهيه ي ماسه). استوانه اي که در اختيار داريم برحسب اينچ مدرج شده است ابتدا تا ارتفاع 4 اينچ محلول استکس در آن مي ريزيم و بعد ماسه را با قيف داخل استوانه مي ريزم .کمي تکان مي دهيم و چند ضربه به کف آن ميزنيم تا حباب هاي هواي مجود در آن تخليه شود.سپس به مدت 10 دقيقه آنرا گذاشته تا خوب خيس شود . پس از اين مدت درپوش استوانه را رويش قرار داده و آنرا در زمان 30 ثانيه در فاصله ي 20 سانتي متر 90 بار بطور افقي جابجا مي کنيم.پس از اين مرحله استوانه را روي ميز قرار داده و ميله ي ظرف حاوي محلول استکس را در استوانه فرو مي بريم و سپس شير مربوطه را باز مي کنيم تا ماسه را از ته بشويد که اگر مقداري رس در ته ظرف محبوس شده بود به بالا آمده و معلق گردد. کمي از ماسه هايي را که به جداره ي استوانه چسبيده بود را نيز بدينوسيله مي شوييم.بايد توجه نمود حجم مخلوط موجود در ظرف بايد نهايتا به 15 اينچ برسد.در نهايت مي گذاريم مجموعه 20 دقيقه   و H1ساکن بماند تا ذرات رس به سمت بالا معلق شوند پس از اين مدت دو ارتفاع  
را قرائت نموده و با استفاده از فرمول زير مقدار ارزش ماسه اي را بدست مي -H2
آوريم.
البته قرائت اعداد مذکور به دو شيوه انجام مي گردد:
1-قرائت چشمي مستقيم: که در اين روش به علت نا هموار بودن سطوح مرزي تشخيص مقادير درست با خطاي بسيار بالايي همراه است.
2- قرائت پس از استفاده از سمبه ي فلزي : در اين روش ابتدا سمبه ي فلزي را به  آرامي در استوانه رها کرده تا جايي که خود بخود متوقف شود. که با اينکار کمي فشار به محلول وارد شده و در نتيجه ذرات رس و ماسه از هم تفکيک خواهند شد.سپس عدد بالايي را قرائت نموده و از 2/10 کم مي کنيم. نتايج آزمايش به شرح زير است:

H1=5.5”   ,       H2= 3.5”  SE=H2/H1*100 =63.64%
روش دوم:
H2 =13.2 –10.2 =3 “          SE= 3/5.5*100 =54.55%

همانگونه که مشاهده مي گردد ماسه مورد آزمايش براي استفاده در بتن از کيفيت لازم
برخوردار نيست و بايد مجددا شسته شود.

منابع خطا:
1- خطا در توزين ماسه
2- خطاي موجود در قرائت ارتفاع ها
3- محبوس ماندن مقداري از رس در کف استوانه
4-در روش دوم پس از رها کردن سنبه درون ماسه کمي فرو رفت که اصولا نبايد اين چنين مي شد.