عمران سیاوش

تعيين طول و عرض ـ روش ‌آزمون
مصالح ساختماني ـ فرآورده‌هاي عايقكاري حرارتي


آشنايي با مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران
مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران به موجب قانون، تنها مرجع رسمي كشور است كه عهده دار وظيفه تعيين، تدوين و نشر استانداردهاي ملي (رسمي) ميباشد.
تدوين استاندارد در رشته هاي مختلف توسط كميسيون هاي فني مركب از كارشناسان مؤسسه، صاحبنظران مراكز و مؤسسات علمي، پژوهشي، توليدي واقتصادي آگاه ومرتبط با موضوع صورت ميگيرد. سعي بر اين است كه استانداردهاي ملي، در جهت مطلوبيت ها و مصالح ملي وبا توجه به شرايط توليدي، فني و فن آوري حاصل از مشاركت آگاهانه و منصفانه صاحبان حق و نفع شامل: توليدكنندگان ،مصرف كنندگان، بازرگانان، مراكز علمي و تخصصي و نهادها و سازمانهاي دولتي باشد.پيش نويس استانداردهاي ملي جهت نظرخواهي براي مراجع ذينفع واعضاي كميسيون هاي فني مربـوط ارسال ميشود و پس از دريـافت نظـرات وپيشنهادهـا در كـميته ملـي مرتبـط بـا آن رشته طرح ودر صورت تصويب به عنوان استاندارد ملي (رسمي) چاپ و منتشر مي شود.
پيش نويس استانداردهايي كه توسط مؤسسات و سازمانهاي علاقمند و ذيصلاح و با رعايت ضوابط تعيين شده تهيه مي شود نيز پس از طرح و بـررسي در كميته ملي مربوط و در صورت تصويب، به عنوان استاندارد ملي چاپ ومنتشرمي گردد. بدين ترتيب استانداردهايي ملي تلقي مي شود كه بر اساس مفاد مندرج در استاندارد ملي شماره ((5)) تدوين و در كميته ملي مربوط كه توسط مؤسسه تشكيل ميگردد به تصويب رسيده باشد.
مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران از اعضاي اصلي سازمان بين المللي استاندارد ميباشد كه در تدوين استانداردهاي ملي ضمن تـوجه به شرايط كلي ونيازمنديهاي خاص كشور، از آخرين پيشرفتهاي علمي، فني و صنعتي جهان و استانداردهـاي بين المـللي استفـاده مي نمايد.
مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران مي تواند با رعايت موازين پيش بيني شده در قانون به منظور حمايت از مصرف كنندگان، حفظ سلامت و ايمني فردي وعمومي، حصول اطمينان از كيفيت محصولات و ملاحظات زيست محيطي و اقتصادي، اجراي بعضي از استانداردها را با تصويب شوراي عالي استاندارد اجباري نمايد. مؤسسه مي تواند به منظور حفظ بازارهاي بين المللي براي محصولات كشور، اجراي استاندارد كالاهاي صادراتي و درجه بندي آنرا اجباري نمايد.
همچـنين بمنظـور اطـمينان بخـشيدن به استفاده كنندگـان از خـدمات سازمانها و مؤسسات فعال در زمينه مشاوره، آموزش، بازرسي، مميزي و گواهي كنندكان سيستم هاي مديريت كيفيت ومديريت زيست محيطي، آزمايشگاهها و كاليبره كنندگان وسايل سنجش، مؤسسه استاندارد اينگونه سازمانها و مؤسسات را بر اساس ضوابط نظام تأييد صلاحيت ايران مورد ارزيابي قرار داده و در صورت احراز شرايط لازم، گواهينامه تأييد صلاحيت به آنها اعطا نموده و بر عملكرد آنها نظارت مي نمايد. ترويج سيستم بين المللي يكاها ، كاليبراسيون وسايل سنجش تعيين عيار فلزات گرانبها و انجام تحقيقات كاربردي براي ارتقاي سطح استانداردهاي ملي از ديگر وظايف اين مؤسسه مي باشد.


كميسيون استاندارد مصالح ساختماني-فرآورده‌هاي عايقكاري
حرارتي، تعيين طول و عرض-روش ‌آزمون
رئيس سمت يا نمايندگي
تابش، حسن(فوق ليسانس عمران) مركز تحقيقات ساختمان و مسكن
اعضاء
بخشعلي بختياري، سعيد(فوق ليسانس شيمي) مركز تحقيقات ساختمان و مسكن
پرهيزكار، طيبه(دكتراي ساختمان) مركز تحقيقات ساختمان و مسكن
تقي زاده قهي، عزت الله(فوق ليسانس راه و ساختمان) دانشگاه تهران
جعفرپور، فاطمه(ليسانس شيمي) مركز تحقيقات ساختمان و مسكن
خانلري، كارن(دكتراي عمران) شركت پشم سنگ ايران
صالحي، مهران(ليسانس مهندسي شيمي) شركت پشم شيشه ايران
لنكراني، مهرناز(فوق ليسانس معماري) سازمان بهينه سازي مصرف سوخت كشور
ماجدي اردكاني، محمد حسين(ليسانس شيمي) مركز تحقيقات ساختمان و مسكن
محمد كاري، بهروز(دكتراي ساختمان) مركز تحقيقات ساختمان و مسكن
مرشدي، عبدالرضا(ليسانس شيمي) موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران
مير شكرايي، افشين(ليسانس ساختمان) شركت ايزوفام
هدايتي، محمد جعفر(ليسانس فيزيك) مركز تحقيقات ساختمان و مسكن
دبير
ويسه، سهراب (فوق ليسانس معدن ) مركز تحقيقات ساختمان و مسكن
خدابنده، ناهيد(ليسانس شيمي) مركز تحقيقات ساختمان و مسكن


پيشگفتار
استاندارد “مصالح ساختماني-فرآورده‌هاي عايقكاري حرارتي، تعيين طول و عرض-روش ‌آزمون”، كه پيش نويس آن توسط مركز تحقيقات ساختمان و مسكن در كمسيون هاي مربوط تهيه و تدوين شده و در هشتادو ششمين جلسه كميته ملي استاندارد مصالح ساختماني.مورخ 25/9/1382.مورد تاُييد قرار گرفته است، اينك به استناد بند يك ماده 3 قانون اصلاح قوانين و مقررات مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران مصوب بهمن ماه 1371 به عنوان استاندارد ملي ايران منتشر مي‌شود.
براي حفظ همگامي و هماهنگي با تحولات و پيشرفت‌هاي ملي و جهاني در زمينه صنايع، علوم و خدمات استاندارد‌هاي ملي ايران در مواقع لزوم تجديد نظر خواهد شد و هرگونه پيشنهادي كه براي اصلاح يا تكميل اين استاندارد‌ها ارائه شود، در تجديد نظر بعدي مورد توجه قرار خواهد گرفت. بنابراين براي مراجعه به استانداردهاي ملي ايران بايد همواره از آخرين تجديد نظر آنها استفاده كرد.
در تهيه اين استاندارد سعي شده است كه ضمن توجه به شرايط موجود و نيازهاي جامعه، در حد امكان بين اين استاندارد و استانداردهاي بين المللي و استاندارد ملي كشورهاي صنعتي و پيشرفته هماهنگي ايجاد شود.
منبع و ماخذي كه براي تهيه اين استاندارد به‌كار رفته به شرح زير است:
1-European Standard EN 822:1995 ,Thermal insulating products for building applications - Determination of length and width.

مصالح ساختماني-فرآورده‌هاي عايقكاري حرارتي، تعيين طول و عرض
روش ‌آزمون
1 هدف
هدف از تدوين اين استاندارد مشخص نمودن تجهيزات و روش كار براي تعيين طول و عرض فرآورده‌ با اندازه كامل است.

2 دامنه كاربرد
اين روش آزمون براي فرآورده‌هاي عايقكاري حرارتي كاربرد دارد.

3 مراجع الزامي
اين استاندارد هيچ مرجع الزامي ندارد.

4 تعاريف
براي مقاصد اين استاندارد ، تعاريف زير بكار مي‌رود :
4-1 ، طول ، l ، بعد خطي بلند تر سطح اصلي آزمونه.
4-2 ، عرض ، b ، بعد خطي كوتاه تر سطح اصلي آزمونه ، كه در زواياي عمود بر طول،اندازه‌گيري مي‌شود.

5 اصول
آزمونه بر روي يك سطح تخت قرار مي‌گيرد و اندازه گيري خطي مستقيم با يك خط كش فلزي يا يك متر فلزي انجام مي‌شود.

6 وسايل
6-1 يك سطح تخت
6-2 يك خط كش فلزي يا متر فلزي، درجه بندي شده به ميلي متر و با دقت خواندن تا 5/0 ميليمتر
يادآوري : هر وسيله آزمايشگاهي كه همان نتايج را حداقل با همان دقت بدست دهد مي‌توان بكار برد.

7 آزمونه هاي مورد آزمون
7-1 ابعاد آزمونه ها
آزمونه ها بايد فرآورده‌ با اندازه كامل باشند.
7-2 تعداد آزمونه ها
تعداد آزمونه ها بايد به تعدادي كه در استاندارد ويژگي‌هاي فرآورده‌ مربوط‌ مشخص شده است، باشد.
يادآوري : در صورت نبود استاندارد ويژگي‌هاي فرآورده‌ ، تعداد آزمونه ها مي‌تواند با توافق تعيين گردد.
7-3 شرايط تثبيت آزمونه ها
آزمونه ها بايد حداقل 6 ساعت در دماي 5 ±23 درجه سلسيوس نگهداري شوند. در صورت وجود اختلاف نظر، آزمونه ها بايد در دماي 2 ±23 درجه سلسيوس و رطوبت نسبي 5 ±50 درصد براي مدت مشخص شده در استاندارد فرآورده‌ مربوط‌ نگهداري شوند.

8 روش كار
8-1 شرايط آزمون
آزمون بايد در دماي 5 ±23 درجه سلسيوس انجام شود . در صورت وجود اختلاف نظر، بايد در دماي 2 ±23 درجه سلسيوس و رطوبت نسبي 5 ±50 درصد انجام گيرد.
8-2 روش آزمون
آزمونه را به دقت بر روي يك سطح تخت قرار دهيد.
براي آزمونه هاي با هر دو بعد كمتر يا برابر 5/1 متر ، يك اندازه‌گيري طولي، l و يك اندازه‌گيري عرضي، b در محل هايي كه در شكل 1 نشان داده شده، انجام دهيد.
براي آزمونه‌هايي كه طول آنها از 5/1 متر بيشتر است، به ازاي هر متر اضافي طول، يك اندازه‌گيري عرض بيشتر، تا حداكثر 5 اندازه‌گيري، با فواصل مساوي مطابق شكل 2 انجام دهيد.
براي آزمونه هايي كه عرض آنها از 5/1 متر بيشتر است، يك اندازه‌گيري طول بيشتر به ازاي هر متر اضافي عرض با فواصل مساوي انجام دهيد.
همه طول ها و عرض ها بايد با تقريب ميليمتر خوانده شوند.

محل هاي اندازه گيري طول و عرض آزمونه هايي كه هم طول و هم عرض آنهاكمتر يا برابر 5/1 متر است.

b = ميانگين كل مقادير اندازه‌گيري شده عرض
محل هاي اندازه گيري طول و عرض يك آزمونه كه در آن طول برابر يا بيشتر
از 5/4 متر و عرض كمتر يا برابر 5/1 متر هستند.

9 محاسبه و بيان نتايج
براي يك آزمونه، مقدار ميانگين طول و عرض بايد به ميليمتر بيان شده و با تقريب ميليمتر گرد شود. براي فرآورده‌هاي با طول 3 متر يا بيشتر، مقدار طول بايد با تقريب 5 ميليمتر گرد شود.

10 گزارش آزمون
گزارش آزمون بايد شامل اطلاعات زير باشد :
الف) ارجاع به اين استاندارد ملي
ب) مشخصات فرآورده‌ :
1) نام فرآورده‌ ، كارخانه ، توليدكننده ، يا عرضه كننده
2) شماره كد توليد
3) نوع فرآورده‌
4) بسته بندي
5) شكل فرآورده هنگام تحويل به آزمايشگاه
6) ساير اطلاعات مناسب مانند ضخامت اسمي ، چگالي اسمي
پ) روش آزمون
1) سابقه قبل از آزمون و نمونه برداري، براي مثال نام نمونه بردار ، محل نمونه برداري
2) تنظيم شرايط
3) هرگونه انحراف از بند هاي 7 و 8 روش آزمون در صورت وجود
4) تاريخ آزمون
5) اطلاعات كلي مربوط به آزمون
6) اتفاقاتي كه ممكن است بر نتايج اثر گذاشته باشد
يادآوري : اطلاعات درباره وسايل و مشخصات آزمايش كننده بايد در آزمايشگاه در دسترس باشد،ولي لازم نيست در گزارش نوشته شود.
ت) نتايج :
بيان كليه مقادير بصورت جداگانه و مقدار ميانگين براي هر بعد آن

استاندارد 7114

مصالح ساختماني ـ فرآورده‌هاي عايقكاري
حرارتي، تعيين ضخامت ـ روش ‌آزمون

آشنايي با مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران
مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران به موجب قانون، تنها مرجع رسمي كشور است كه عهده دار وظيفه تعيين، تدوين و نشر استانداردهاي ملي (رسمي) ميباشد.
تدوين استاندارد در رشته هاي مختلف توسط كميسيون هاي فني مركب از كارشناسان مؤسسه، صاحبنظران مراكز و مؤسسات علمي، پژوهشي، توليدي واقتصادي آگاه ومرتبط با موضوع صورت ميگيرد. سعي بر اين است كه استانداردهاي ملي، در جهت مطلوبيت ها و مصالح ملي وبا توجه به شرايط توليدي، فني و فن آوري حاصل از مشاركت آگاهانه و منصفانه صاحبان حق و نفع شامل: توليدكنندگان ،مصرف كنندگان، بازرگانان، مراكز علمي و تخصصي و نهادها و سازمانهاي دولتي باشد.پيش نويس استانداردهاي ملي جهت نظرخواهي براي مراجع ذينفع واعضاي كميسيون هاي فني مربـوط ارسال ميشود و پس از دريـافت نظـرات وپيشنهادهـا در كـميته ملـي مرتبـط بـا آن رشته طرح ودر صورت تصويب به عنوان استاندارد ملي (رسمي) چاپ و منتشر مي شود.
پيش نويس استانداردهايي كه توسط مؤسسات و سازمانهاي علاقمند و ذيصلاح و با رعايت ضوابط تعيين شده تهيه مي شود نيز پس از طرح و بـررسي در كميته ملي مربوط و در صورت تصويب، به عنوان استاندارد ملي چاپ ومنتشرمي گردد. بدين ترتيب استانداردهايي ملي تلقي مي شود كه بر اساس مفاد مندرج در استاندارد ملي شماره ((5)) تدوين و در كميته ملي مربوط كه توسط مؤسسه تشكيل ميگردد به تصويب رسيده باشد.
مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران از اعضاي اصلي سازمان بين المللي استاندارد ميباشد كه در تدوين استانداردهاي ملي ضمن تـوجه به شرايط كلي ونيازمنديهاي خاص كشور، از آخرين پيشرفتهاي علمي، فني و صنعتي جهان و استانداردهـاي بين المـللي استفـاده مي نمايد.
مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران مي تواند با رعايت موازين پيش بيني شده در قانون به منظور حمايت از مصرف كنندگان، حفظ سلامت و ايمني فردي وعمومي، حصول اطمينان از كيفيت محصولات و ملاحظات زيست محيطي و اقتصادي، اجراي بعضي از استانداردها را با تصويب شوراي عالي استاندارد اجباري نمايد. مؤسسه مي تواند به منظور حفظ بازارهاي بين المللي براي محصولات كشور، اجراي استاندارد كالاهاي صادراتي و درجه بندي آنرا اجباري نمايد.
همچـنين بمنظـور اطـمينان بخـشيدن به استفاده كنندگـان از خـدمات سازمانها و مؤسسات فعال در زمينه مشاوره، آموزش، بازرسي، مميزي و گواهي كنندكان سيستم هاي مديريت كيفيت ومديريت زيست محيطي، آزمايشگاهها و كاليبره كنندگان وسايل سنجش، مؤسسه استاندارد اينگونه سازمانها و مؤسسات را بر اساس ضوابط نظام تأييد صلاحيت ايران مورد ارزيابي قرار داده و در صورت احراز شرايط لازم، گواهينامه تأييد صلاحيت به آنها اعطا نموده و بر عملكرد آنها نظارت مي نمايد. ترويج سيستم بين المللي يكاها ، كاليبراسيون وسايل سنجش تعيين عيار فلزات گرانبها و انجام تحقيقات كاربردي براي ارتقاي سطح استانداردهاي ملي از ديگر وظايف اين مؤسسه مي باشد.


كميسيون استاندارد مصالح ساختماني- فرآورده‌هاي عايقكاري حرارتي، تعيين ضخامت– روش ‌آزمون
رئيس سمت يا نمايندگي
تابش، حسن(فوق ليسانس عمران) مركز تحقيقات ساختمان و مسكن
اعضاء
بخشعلي بختياري، سعيد(فوق ليسانس شيمي) مركز تحقيقات ساختمان و مسكن
پرهيزكار، طيبه(دكتراي ساختمان) مركز تحقيقات ساختمان و مسكن
تقي زاده قهي، عزت الله(فوق ليسانس راه و ساختمان) دانشگاه تهران
جعفرپور، فاطمه(ليسانس شيمي) مركز تحقيقات ساختمان و مسكن
خانلري، كارن(دكتراي عمران) شركت پشم سنگ ايران
صالحي، مهران(ليسانس مهندسي شيمي) شركت پشم شيشه ايران
لنكراني، مهرناز(فوق ليسانس معماري) سازمان بهينه سازي مصرف سوخت كشور
ماجدي اردكاني، محمد حسين(ليسانس شيمي) مركز تحقيقات ساختمان و مسكن
محمد كاري، بهروز(دكتراي ساختمان) مركز تحقيقات ساختمان و مسكن
مرشدي، عبدالرضا(ليسانس شيمي) موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران
مير شكرايي، افشين(ليسانس ساختمان) شركت ايزوفام
هدايتي، محمد جعفر(ليسانس فيزيك) مركز تحقيقات ساختمان و مسكن
دبير
ويسه، سهراب (فوق ليسانس معدن ) مركز تحقيقات ساختمان و مسكن
خدابنده، ناهيد(ليسانس شيمي) مركز تحقيقات ساختمان و مسكن


پيشگفتار
استاندارد “مصالح ساختماني-فرآورده‌هاي عايقكاري حرارتي ، تعيين ضخامت-روش ‌آزمون”، كه پيش نويس آن توسط مركز تحقيقات ساختمان و مسكن در كمسيون هاي مربوط تهيه و تدوين شده و در هشتاد و ششمين جلسه كميته ملي استاندارد مصالح ساختماني مورخ 25/9/1382مورد تاُييد قرار گرفته است، اينك به استناد بند يك ماده 3 قانون اصلاح قوانين و مقررات مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران مصوب بهمن ماه 1371 به عنوان استاندارد ملي ايران منتشر مي‌شود.
براي حفظ همگامي و هماهنگي با تحولات و پيشرفت‌هاي ملي و جهاني در زمينه صنايع، علوم و خدمات استاندارد‌هاي ملي ايران در مواقع لزوم تجديد نظر خواهد شد و هرگونه پيشنهادي كه براي اصلاح يا تكميل اين استاندارد‌ها ارائه شود، در تجديد نظر بعدي مورد توجه قرار خواهد گرفت. بنابراين براي مراجعه به استانداردهاي ملي ايران بايد همواره از آخرين تجديد نظر آنها استفاده كرد.
در تهيه اين استاندارد سعي شده است كه ضمن توجه به شرايط موجود و نيازهاي جامعه، در حد امكان بين اين استاندارد و استانداردهاي بين المللي و استاندارد ملي كشورهاي صنعتي و پيشرفته هماهنگي ايجاد شود.
منبع و ماخذي كه براي تهيه اين استاندارد به‌كار رفته به شرح زير است:
1-European Standard EN 823 : 1995,Thermal insulating products for building applications - Determination of thickness.


استاندارد مصالح ساختماني-فرآورده‌هاي عايقكاري حرارتي،
تعيين ضخامت– روش ‌آزمون

1 هدف
هدف از تدوين اين استاندارد مشخص نمودن تجهيزات و روش كار براي تعيين ضخامت فرآورده‌ با اندازه كامل است.

2 دامنه كاربرد
اين روش آزمون براي فرآورده‌هاي عايقكاري حرارتي كاربرد دارد.

3 مراجع الزامي
اين استاندارد هيچ مرجع الزامي ندارد.

4 تعاريف
براي مقاصد اين استاندارد ، تعريف زير بكار مي‌رود :
ضخامت ، d، بعد خطي كه عمود بر صفحه عرض و طول اندازه‌گيري مي‌شود.

5 اصول
فاصله بين سطح مبناي تخت صلبي كه آزمونه بر روي آن قرار مي‌گيرد و يك صفحه فشار كه به طور آزاد بر سطح بالاي آزمونه قرار داده مي‌شود اندازه‌گيري مي‌گردد.

6 وسايل
وسايل اندازه‌گيري شامل يك اندازه‌گير عقربه‌اي و يك صفحه فشار مربع شكل است.
6-1 اندازه‌گير عقربه‌اي، داراي دقت حداقل 5/0 ميليمتر ، نصب شده بر روي يك قاب صلب كه به يك صفحه پايه صلب تخت حداقل به بزرگي آزمونه متصل مي‌شود.
6-2 يك صفحه فشار مربع شكل، به ضلع 200 ميليمتر كه فشار كل 5/1 ±50 يا 5 ±250 پاسكال بر آزمونه ( شامل فشار ناشي از نيروي اعمال شده به وسيله اندازه‌گير عقربه‌اي) اعمال كند. انتخاب فشار در استاندارد ويژگي‌هاي فرآورده مربوط ارائه مي‌شود.
يادآوري : هر وسيله آزمايشگاهي كه همان نتايج را حداقل با همان دقت فراهم كند مي‌توان بكار برد.

1-قاب صلب
2-اندازه‌گير عقربه‌اي
3-صفحه مربعي شكل فشار
4-آزمونه
5-صفحه پايه صلب تخت

7 آزمونه‌هاي مورد آزمون
7-1 ابعاد آزمونه ها
آزمونه ها بايد فرآورده با اندازه كامل باشند، ولي ممكن است لازم شود كه فرآورده به قطعاتي به اندازه‌هاي مناسب بريده شود.
7-2 تعداد آزمونه ها
تعداد آزمونه ها بايد به تعدادي كه در استاندارد ويژگي‌ فرآورده مربوط مشخص شده است، باشد.
يادآوري : در صورت نبود استاندارد ويژگي‌فرآورده مربوط، تعداد آزمونه ها مي‌تواند با توافق تعيين گردد.
7-3 شرايط تثبيت آزمونه‌ها
آزمونه ها بايد به مدت حداقل 6 ساعت در دماي 5 ±23 درجه سلسيوس نگهداري شوند. در صورت اختلاف نظر، آزمونه ها بايد در دماي 2 ±23 درجه سلسيوس و رطوبت نسبي 5 ±50 درصد براي مدت مشخص شده در استاندارد ويژگي‌هاي فرآورده مربوط نگهداري شوند.
7-4 آماده سازي آزمونه‌ها
همه روكش‌ها يا پوشش‌هاي سطحي بايد باقي بمانند.

8 روش كار
8-1 شرايط آزمون
آزمون بايد در دماي 5 ±23 درجه سلسيوس انجام شود. در صورت اختلاف نظر، بايد در دماي
2 ±23 درجه سلسيوس و رطوبت نسبي 5 ±50 درصد انجام شود.
8-2 روش آزمون
آزمونه را به دقت بر روي يك صفحه پايه صلب تخت قرار دهيد، اطمينان حاصل كنيد كه منطقه مورد اندازه‌گيري در تماس با صفحه پايه است. آزمونه‌هايي كه يك طرف آن ها پوشش‌شده يا روكش دارند بايد در سمت پوشش يا روكش بر روي صفحه پايه قرار گيرند.
صفحه فشار را با اعمال فشار كل 5/1 ±50 يا 5 ±250 پاسكال همراه با اندازه‌گير عقربه‌اي كه در مركز آن واقع شده در محل مشخص شده بر روي آزمونه قرار دهيد.
براي آزمونه‌هايي كه طول آن ها كمتر يا معادل 600 ميليمتر است 2 اندازه‌گيري، براي آزمونه‌هايي‌كه طول آن‌ها بيش از 600 ميليمتر وكمتر يا معادل 1500 ميليمتر است 4 اندازه‌گيري و براي هر 500 ميليمتر طول بيشتر، يك اندازه‌گيري ديگر انجام دهيد.
اندازه‌‌گيري‌ها را در محل‌هاي d2 , d1...............و dn روي سطحانجام دهيد. اندازه‌گيري‌ها را با دقتي مطابق با بند 5-1 انجام دهيد.


9 محاسبه و بيان نتايج
ضخامت آزمونه‌ها بايد بر حسب ميلي‌متر و به صورت مقدار ميانگين اندازه گيري‌هاي انجام شده در همه نقاط براي آزمونه كه با تقريب ميليمتر گرد شده است بيان شود

10 گزارش آزمون
گزارش آزمون بايد شامل اطلاعات زير باشد :
الف) ارجاع به اين استاندارد ملي
ب) مشخصات فرآورده :
1) نام فرآورده، كارخانه، توليدكننده، يا عرضه كننده
2) شماره كد توليد
3) نوع فرآورده
4) بسته‌بندي
5) شكل فرآورده هنگام تحويل به آزمايشگاه
6) ساير اطلاعات مناسب مانند چگالي اسمي
پ) روش آزمون :
1) سابقه قبل از آزمون و نمونه برداري ، مانند نام نمونه بردار و محل نمونه برداري
2) شرايط آزمون
3) هرگونه انحرافي از بند هاي 7 و 8
4) تاريخ آزمون
5) اطلاعات كلي مربوط به آزمون ، شامل فشار
6) اتفاقاتي كه ممكن است بر نتايج اثر گذاشته باشد
يادآوري : اطلاعات درباره وسايل و مشخصات آزمايش كننده بايد در آزمايشگاه در دسترس باشد . ولي لازم نيست در گزارش نوشته شود.
ت) نتايج : بيان كليه مقادير بصورت جداگانه و مقدار ميانگين آن.

استاندارد 7115

مصالح ساختماني ـ فرآورده‌هاي عايقكاري حرارتي، تعيين گونيا بودن ـ روش ‌آزمون

پيشگفتار
استاندارد“ مصالح ساختماني-فرآورده‌هاي عايقكاري حرارتي، تعيين گونيا بودن-روش ‌آزمون”، كه پيش‌نويس آن توسط مركز تحقيقات ساختمان و مسكن در كمسيون هاي مربوط تهيه و تدوين شده و در هشتاد و ششمين جلسه كميته ملي استاندارد مصالح ساختماني مورخ 25/9/1382مورد تاُييد قرار گرفته است، اينك به استناد بند يك ماده 3 قانون اصلاح قوانين و مقررات مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران مصوب بهمن ماه 1371 به عنوان استاندارد ملي ايران منتشر مي‌شود.
براي حفظ همگامي و هماهنگي با تحولات و پيشرفت‌هاي ملي و جهاني در زمينه صنايع، علوم و خدمات استاندارد‌هاي ملي ايران در مواقع لزوم تجديد نظر خواهد شد و هرگونه پيشنهادي كه براي اصلاح يا تكميل اين استاندارد‌ها ارائه شود، در تجديد نظر بعدي مورد توجه قرار خواهد گرفت. بنابراين براي مراجعه به استانداردهاي ملي ايران بايد همواره از آخرين تجديد نظر آنها استفاده كرد.
در تهيه اين استاندارد سعي شده است كه ضمن توجه به شرايط موجود و نيازهاي جامعه، در حد امكان بين اين استاندارد و استانداردهاي بين المللي و استاندارد ملي كشورهاي صنعتي و پيشرفته هماهنگي ايجاد شود.
منبع و ماخذي كه براي تهيه اين استاندارد به‌كار رفته به شرح زير است:
1-European Standard EN 824 : 1995,Thermal insulating products for building applications - Determination of squareness.

استاندارد مصالح ساختماني-فرآورده‌هاي عايقكاري حرارتي،
تعيين گونيا بودن-روش ‌آزمون

1 هدف
اين استاندارد تجهيزات و روش‌هاي كار را براي تعيين انحراف از گونيا بودن طول، عرض و يا ضخامت فرآورده‌ با اندازه كامل مشخص مي‌كند.

2 دامنه كاربرد
اين روش آزمون استاندارد براي فرآورده‌هاي عايق‌كاري حرارتي كاربرد دارد. اين روش معمولاً براي فرآورده‌هايي كه داراي لبه‌هاي مستقيم هستند بكار مي‌رود. براي فرآورده‌هاي با اشكال ديگر، مانند لبه‌هاي شكل‌داده شده، اين روش را مي‌توان متناسب با آن وفق داد.

3 مراجع الزامي
اين استاندارد هيچ مرجع الزامي ندارد.

4 تعاريف
براي مقاصد اين استاندارد ، تعريف زير بكار برده مي‌شود :
انحراف از گونيا بودن : فاصله يك ساق گونيايي دقيق تا لبه فرآورده‌ در يك فاصله معين از يك گوشه.

5 اصول
يك گونياي فلزي را بر لبه‌هاي فرآورده‌ قرار داده و انحراف بين يك ساق گونياي فلزي و لبه فرآورده‌ را اندازه‌گيري كنيد .

6 وسايل
6-1 سطح تخت
6-2 خط كش فلزي يا متر فلزي، درجه بندي شده به ميليمتر و قابل خواندن تا 5/0 ميليمتر
6-3 گونياي فلزي، با ساق‌هايي به طول حداقل 500 ميليمتر كه انحراف از گونيا بودن آن وقتي در فاصله 500 ميليمتري از راًس اندازه‌گيري مي‌شود بيشتر از 1/0 ± ميليمتر نباشد.
يادآوري : هر وسيله آزمايشگاهي كه همان نتايج را حداقل با همان دقت بدست دهد نيز مي‌توان بكار برد.

7 آزمونه هاي مورد آزمون

7-1 ابعاد آزمونه ها
آزمونه ها بايد فرآورده با اندازه كامل باشند.
7-2 تعداد آزمونه ها
تعداد آزمونه‌ها بايد به تعدادي كه در استاندارد فرآورده‌ مربوط مشخص شده است، باشد.
يادآوري : در صورت نبود استاندارد فرآورده‌ ، تعداد آزمونه ها مي‌تواند با توافق تعيين گردد.
7-3 شرايط تثبيت آزمونه ها
آزمونه‌ها بايد حداقل 6 ساعت در دماي 5 ±23 درجه سلسيوس نگهداري شوند. در صورت اختلاف نظر، آزمونه‌ها بايد در دماي 2 ±23 درجه سلسيوس و رطوبت نسبي 5 ±50 درصد براي مدت مشخص شده در استاندارد فرآورده مربوط نگهداري شوند.

8 روش كار
8-1-1 شرايط آزمون
آزمون بايد در دماي 5 ±23 درجه سلسيوس انجام شود . در صورت وجود اختلاف نظر، بايد در دماي 2 ±23 درجه سلسيوس و رطوبت نسبي 5 ±50 درصد انجام شود.
8-1-2 روش آزمون
آزمونه را بر روي يك سطح تخت قرار دهيد و انحراف از گونيا بودن طول و عرض آن را به روش زير اندازه‌‌گيري كنيد :
الف ) گونياي فلزي را در طول يكي از اضلاع آزمونه قرار دهيد بطوري كه زاويه قائمه گونيا در برابر لبه مجاور آزمونه باشد.
ب ) فاصله ab بين لبه آزمونه و لبه گونيا را ، در فاصلهc از گوشه ، با تقريب 5/0 ميليمتر اندازه‌گيري كنيد . با اين توضيح كه :
1) براي آزمونه‌هاي با يك ضلع كمتر از 500 ميليمتر ، c حداكثر عرض يا طول آزمونه است.
2) براي آزمونه‌هاي با يك ضلع معادل يا بزرگتر از 500 ميليمتر ، c طول ضلع داخلي گونيا است .
پ ) اين كار را براي همه گوشه‌هاي آزمونه‌ كه داراي زواياي كوچكتر يا معادل 90 درجه هستند تكرار كنيد.
ت ) اگر هر انحراف مهمي از خطي بودن لبه‌ها در طول يا عرض وجود داشته باشد ، بايد به عنوان حداكثر انحراف از خطي بودن (amax) بر حسب ميليمتر بيان شود

8-2 تعيين گونيا بودن لبه ضخامت
8-2-1 شرايط آزمون
آزمون بايد در دماي 5 ±23 درجه سلسيوس انجام شود. در صورت وجود اختلاف نظر، بايد در دماي 2 ±23 درجه سلسيوس و رطوبت نسبي 5 ±50 درصد انجام شود.
8-2-2 روش آزمون
آزمونه را بر روي يك سطح تخت قرار دهيد. و انحراف از گونيا بودن ضخامت را به روش زير اندازه‌‌گيري كنيد :
الف) گونياي فلزي را بر روي سطح تخت در برابر يك لبه آزمونه مطابق شكل 3 قرار دهيد.
ب ) فاصله ad را با تقريب 5/0 ميليمتر بين لبه آزمونه و لبه گونيا در نقطه‌اي كه بيشترين انحراف در طول ضلع وجود دارد اندازه‌گيري كنيد .
پ ) اين كار را براي همه اضلاع تكرار كنيد.
ت ) آزمونه را برگردانده و موارد الف تا پ را براي همه اضلاع تكرار كنيد.
ث ) بزرگترين عدد را به عنوان انحراف از گونيا بودن لبه ضخامت گزارش كنيد.

9 محاسبه و بيان نتايج

9-1 محاسبه انحراف از گونيا بودن لبه‌هاي طولي و عرضي
انحراف از گونيا بودن Sb را با بكار بردن معادله زير محاسبه كنيد.

كه در آن :
ab : مقدار اندازه‌گيري شده به ميليمتر
c : مقدار اندازه‌گيري شده به ميليمتر
انحراف از گونيا بودن Sb را به ميليمتر در متر بيان كرده و با تقريب ميليمتر در متر گرد كنيد.
9-2 محاسبه انحراف از گونيا بودن لبه ضخامت
انحراف از گونيا بودن Sd را با بكار بردن معادله زير محاسبه كنيد.
ad = Sd
كه در آن :
ad : حداكثر مقدار اندازه‌گيري شده به ميليمتر
انحراف از گونيا بودن ، Sd ، را با تقريب ميليمتر گرد كرده و همراه ضخامت آزمونه گزارش كنيد.

10 گزارش آزمون
گزارش آزمون بايد شامل اطلاعات زير باشد :
الف) ارجاع به اين استاندارد ملي
ب) مشخصات فرآورده‌ شامل :
1) نام فرآورده‌ ، كارخانه ، توليدكننده ، يا عرضه كننده
2) شماره كد توليد
3) نوع فرآورده‌
4) بسته بندي
5) شكل فرآورده‌ هنگام تحويل به آزمايشگاه
6) ساير اطلاعات مناسب مانند ضخامت اسمي ، چگالي اسمي
پ) روش آزمون :
1) سابقه قبل از آزمون و نمونه برداري، براي مثال نام نمونه بردار و محل نمونه برداري
2) شرايط تثبيت آزمونه‌ها
3) هر گونه انحرافي از بند هاي 7 و 8
4) تاريخ آزمون
5) اطلاعات كلي مربوط به آزمون
6) اتفاقاتي كه ممكن است بر نتايج اثر گذاشته باشد
يادآوري : اطلاعات درباره وسايل و مشخصات تكنسين بايد در آزمايشگاه در دسترس باشد، ولي لازم نيست در گزارش نوشته شود.
ت) نتايج : بيان كليه مقادير بطور جداگانه و حداكثر مقدار انحراف از گونيا بودن به ميليمتر بر متر براي طول و عرض، و انحراف از گونيا بودن به ميليمتر براي ضخامت، و هر انحرافي از خطي بودن.

استاندارد 7116
مصالح ساختماني ـ فرآورده‌هاي عايقكاري حرارتي، تعيين تخت بودن ـ روش ‌آزمون

پيشگفتار
استاندارد “مصالح ساختماني -فرآورده‌هاي عايقكاري حرارتي، تعيين تخت بودن - روش ‌آزمون”،كه پيش‌نويس آن توسط مركز تحقيقات ساختمان و مسكن در كمسيون هاي مربوط تهيه و تدوين شده و در هشتاد و ششمين جلسه كميته ملي استاندارد مصالح ساختماني مورخ 25/9/1382 مورد تاُييد قرار گرفته است، اينك به استناد بند يك ماده 3 قانون اصلاح قوانين و مقررات مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران مصوب بهمن ماه 1371 به عنوان استاندارد ملي ايران منتشر مي‌شود.
براي حفظ همگامي و هماهنگي با تحولات و پيشرفت‌هاي ملي و جهاني در زمينه صنايع، علوم و خدمات استاندارد‌هاي ملي ايران در مواقع لزوم تجديد نظر خواهد شد و هرگونه پيشنهادي كه براي اصلاح يا تكميل اين استاندارد‌ها ارائه شود، در تجديد نظر بعدي مورد توجه قرار خواهد گرفت. بنابراين براي مراجعه به استانداردهاي ملي ايران بايد همواره از آخرين تجديد نظر آنها استفاده كرد.
در تهيه اين استاندارد سعي شده است كه ضمن توجه به شرايط موجود و نيازهاي جامعه، در حد امكان بين اين استاندارد و استانداردهاي بين المللي و استاندارد ملي كشورهاي صنعتي و پيشرفته هماهنگي ايجاد شود.
منبع و ماخذي كه براي تهيه اين استاندارد به‌كار رفته به شرح زير است:
1-European Standard EN 825 : 1994 ,Thermal insulating products for building applications - Determination of flatness.


استاندارد مصالح ساختماني -فرآورده هاي عايقكاري حرارتي،
تعيين تخت بودن- روش آزمون

 -1 هدف
هدف از تدوين اين استاندارد مشخص نمودن تجهيزات و روش‌هاي كار اندازه گيري انحراف از تخت بودن براي فرآورده‌ با اندازه كامل است.

 -2 دامنه كاربرد
اين روش آزمون براي فرآورده‌هاي عايقكاري حرارتي كاربرد دارد.

 -3 مراجع الزامي
اين استاندارد هيچ مرجع الزامي ندارد.

 - 4 تعاريف
در اين استاندارد ، تعريف زير بكار مي‌رود :
انحراف از تخت بودن : حداكثر فاصله بين يك فرآورده‌ قرار داده شده بر روي يك سطح تخت و آن سطح تخت در حاليكه، بيشترين تحدب فرآورده بطرف بالا باشد.

 -5 اصول
حداكثر فاصله بين فرآورده‌ و سطح تختي كه فرآورده بر روي آن قرار داده مي‌شود اندازه‌گيري مي‌گردد.

 -6 وسايل
 (6-1 يك سطح تخت
(6-2 يك خط كش فلزي يا متر فلزي ، درجه بندي شده به ميليمتر و قابل خواندن تا 5/0 ميليمتر
(6-3 يك قاب صلب ، با يك وسيله اندازه گيري متحرك شامل يك ديسك با قطر 30 ميليمتر كه به يك ميله درجه بندي شده يا يك مقياس عقربه اي (درجه بندي شده تا حداقل 5/0 ميليمتر) متصل شده است و باري برابر 1/0 ±0/2 نيوتن وارد مي‌كند.
يادآوري: هر وسيله آزمايشگاهي كه همان نتايج را با حداقل همان دقت بدست دهد مي‌توان بكار برد.

 -7 آزمونه هاي مورد آزمون
7-1 ابعاد آزمونه ها
آزمونه ها بايد فرآورده‌ با اندازه كامل باشند.
 (7-2 تعداد آزمونه ها
تعداد آزمونه‌ها بايد به تعدادي كه در استاندارد ويژگي‌هاي فرآورده‌ مربوط‌ مشخص شده است، باشد.
يادآوري : در صورت نبود استاندارد ويژگي‌ فرآورده‌ مربوط، تعداد آزمونه‌ها مي‌تواند با توافق تعيين گردد.
7-3 شرايط تثبيت آزمونه ها
آزمونه ها بايد حداقل 6 ساعت در دماي 5 ±23 درجه سلسيوس نگهداري شوند.در صورت اختلاف نظر ، آزمونه ها بايد در دماي 2 ±23 درجه سلسيوس و رطوبت نسبي 5 ±50 درصد براي مدت مشخص شده در استاندارد ويژگي‌ فرآورده‌ مربوط‌ نگهداري شوند.

8 روش كار
8-1 شرايط آزمون
آزمون بايد در دماي 5 ±23 درجه سلسيوس انجام شود. در صورت اختلاف نظر، بايد در دماي 2 ±23 درجه سلسيوس و رطوبت نسبي 5 ±50 درصد انجام شود.
8-2 روش آزمون
8-2-1 آزمونه را با بالاترين رويه محدب، در صورت وجود، بر روي يك سطح تخت قرار دهيد. اگر انحراف قابل مشاهده‌اي از تخت بودن ، تنها در جهت طولي يا تنها در جهت عرضي وجود داشته باشد، اندازه‌گيري را مطابق با بند 8-2-2 انجام دهيد . اگر انحراف از تخت بودن هم در جهت طولي و هم در جهت عرضي وجود داشته باشد (فرآورده‌هاي تاب برداشته) ، اندازه گيري را مطابق بند 8-2-3 انجام دهيد
8-2-2 حداكثر فاصله بين لبه زيرين آزمونه و سطح تخت، Smax ، را با استفاده از متر يا خط‌كش فلزي، با دقت 5/0 ميلي‌متر اندازه‌گيري كنيد.

8-2-3 محل حداكثر و حداقل فواصل از سطح تخت را، با بكار بردن وسيله اندازه گيري مشخص كنيد. در اين محل ها، فاصله هاي حداكثر Ymax و حداقل Ymin را با تقريب 5/0 ميليمتر بخوانيد. اگر آزمونه فقط 3 نقطه اتكاء داشته باشد، امكان انتخاب گزينه‌هاي اندازه‌گيري تخت بودن وجود دارد كه همه بايد اندازه گيري شوند.

9 محاسبه و بيان نتايج
براي آزمونه هاي با انحراف از تخت بودن تنها در يك جهت ، انحراف را به صورت حداكثر مقدار اندازه‌گيري شده به ميليمتر گزارش كنيد.
براي فرآورده‌‌هاي تاب برداشته، انحراف از تخت بودن Smax را به ميليمتر با بكار بردن معادله زير محاسبه كنيد.
Smax = Ymax - Ymin

10 گزارش آزمون
گزارش آزمون بايد شامل اطلاعات زير باشد:
الف) ارجاع به اين استاندارد ملي
ب) مشخصات فرآورده‌‌:
1) نام فرآورده‌‌، كارخانه، توليدكننده، يا عرضه كننده
2) شماره كد توليد
3) نوع فرآورده‌‌
4) بسته بندي
5) شكل فرآورده‌‌ هنگام تحويل به آزمايشگاه
6) ساير اطلاعات مناسب مانند ضخامت اسمي ، چگالي اسمي
ج) روش آزمون
1) سابقه قبل از آزمون ونمونه برداري، براي مثال نام نمونه بردار و محل نمونه برداري
2) شرايط آزمون
3) هرگونه انحرافي از بند هاي 7 و 8
4) تاريخ آزمون
5) اطلاعات كلي مربوط به آزمون
6) اتفاقاتي كه ممكن است بر نتايج آزمون اثر گذاشته باشد
يادآوري : اطلاعات دستگاه و مشخصات تكنسين بايد در آزمايشگاه در دسترس باشد، ولي لازم نيست در گزارش نوشته شود.
د) نتايج : بيان كليه مقادير بصورت جداگانه و حداكثر مقدار انحراف از تخت بودن و محلي كه انحراف دارد.

استاندارد 7117

مصالح ساختماني ـ فرآورده‌هاي عايقكاري حرارتي،
تعيين رفتار فشاري ـ روش ‌آزمون

1 هدف
هدف از تدوين اين استاندارد مشخص نمودن تجهيزات و روش‌هاي بكار‌گيري وسايل مورد استفاده در تعيين رفتار فشاري آزمونه‌ها است.

2 دامنه كاربرد

2-1 اين روش آزمون براي فرآورده‌هاي عايقكاري حرارتي مناسب است و مي‌توان آن را براي تعيين تنش فشاري در آزمون‌هاي خزش فشاري و كاربردهايي كه در آنها فرآورده‌هاي عايق‌كاري فقط در معرض بارهاي كوتاه‌ مدت قرار مي‌گيرند بكار برد.
2-2 اين روش را مي‌توان براي اهداف كنترل كيفيت بكار برد. هم‌چنين آنرا مي‌توان براي بدست آوردن مقادير مبنا بكار برد تا بتوان مقادير طرح را با استفاده از ضرايب اطمينان محاسبه كرد.

3 مراجع الزامي
استفاده از مراجع زير براي كاربرد اين استاندارد الزامي است :
-ISO 5725: 1986 Precision of test methods-Determination of repetability and reproducibility for a standard test method by inter- laboratory tests
- EN 12085:1995 Thermal Insulating Products for Building Applications -Determination of Linear Dimensions of test specimens

4 تعاريف
در اين استاندارد، تعاريف زير بكار مي‌رود :

4-1 تغيير شكل نسبي، ε: نسبت كاهش ضخامت آزمونه به ضخامت اوليه آن ، do ،كه در جهت بارگذاري اندازه‌گيري و بصورت درصد بيان مي‌شود.

4-2 مقاومت فشاري، : نسبت حداكثر نيروي فشاري، ، به مساحت اوليه سطح مقطع عرضي آزمونه وقتي تغيير شكل نسبي ε در تسليم يا گسيختگي كمتر از 10درصد باشد.

4-3 تنش فشاري در 10درصد تغيير شكل نسبي ، : نسبت نيروي فشاري يا ، در تغيير شكل نسبي 10درصد، ε10 ، به مساحت اوليه سطح مقطع عرضي آزمونه (شكل‌هاي 1-پ و 1-ت) براي فرآورده‌هايي است كه تغيير شكل نسبي 10درصد را قبل از تسليم يا گسيختگي احتمالي نشان دهند.

4-4 مدول ارتجاعي فشاري ، E : تنش فشاري تقسيم بر تغيير شكل نسبي نظير آن در محدوده اي‌كه رابطه خطي است .

5 اصول
يك نيروي فشاري در يك سرعت معين با تغيير مكان عمود بر سطوح بزرگ آزمونه مربع بريده شده اعمال مي‌شود و حداكثر تنش وارد شده بر آزمونه محاسبه مي‌گردد.
وقتي كه مقدار حداكثر تنش، مربوط به تغيير شكل نسبي كمتر از 10درصد است، اين مقدار به عنوان مقاومت فشاري مشخص مي‌شود. وتغيير شكل نسبي مربوط گزارش مي‌گردد. اگر تا رسيدن به تغيير شكل نسبي 10درصد شكست رخ ندهد، تنش فشاري در تغيير شكل نسبي 10درصد محاسبه شده و مقدار آن به عنوان تنش فشاري در تغيير شكل نسبي 10درصد گزارش مي‌شود.

6 دستگاه

6-1 دستگاه آزمون فشاري
دستگاه آزمون فشاري كه متناسب با محدوده نيرو و تغيير مكان طراحي شده، داراي 2 ورق بسيار صلب، صيقلي، مربع يا گرد تخت موازي با طولي (يا قطري) حداقل معادل با طول (يا قطر) آزمونه است.
يكي از ورق‌ها بايد ثابت و ديگري متحرك بوده و بصورت مناسبي، با يك اتصال كروي ‌بصورت مركزي قرار گيرد تا اطمينان حاصل شود كه تنها، نيروي محوري بر آزمونه وارد مي‌شود. ورق متحرك بايد قابليت حركت با يك سرعت ثابت جابجايي مطابق با بند 7 را داشته باشد.
Fp نيروي متناظر با پيش بار Fm نيروي حداكثر Xm جابجايي به ازاء نيروي حداكثر F10 نيرو در 10 درصد تغيير شكل نسبي X10 جابجايي براي تغيير شكل نسبي 10 درصد Fe نيروي متناظر با Xe (محدوده خطي متداول) Xe جابجايي در محدوده ارتجاعي متداول

6-2 اندازه‌گيري جابجايي
وسيله اندازه‌گيري جابجايي كه به دستگاه آزمايش فشاري متصل است و اندازه‌گيري پيوسته جابجايي ورق متحرك را با دقت خواندن 5± درصد يا 1/0± ميليمتر، هر كدام كه كوچكتر باشد، ممكن مي‌سازد (به بند 3-6 نگاه كنيد).

6-3 اندازه‌ گيري نيرو
با حسگر1 متصل به يكي از ورق‌هاي دستگاه، نيروي ايجاد شده ناشي از عكس‌العمل آزمونه در برابر ورق‌ها اندازه‌گيري مي‌شود. حسگر‌ بايد چنان باشد كه تغيير شكل خودش در طي اندازه‌گيري، در مقايسه با آنچه اندازه‌گيري مي‌شود قابل چشم‌پوشي باشد، در غير اينصورت آنرا بايد در محاسبه منظور نمود. بعلاوه اين وسيله بايد اندازه‌گيري پيوسته نيرو را با دقت خواندن 1± درصد امكان‌پذير سازد.

6-4 دستگاه ثبات
دستگاهي براي ثبت همزمان نيروي، F، و جابجايي، X ، است كه يك نمودار F تابع χ را ارائه ‌دهد (به8-2 نگاه كنيد).
يادآوري: نمودار، اطلاعات بيشتري را در مورد رفتار فرآورده بدست مي‌دهد و احتمالاً تعيين مدول ارتجاعي فشاري را امكان‌پذير مي‌سازد.

7 آزمونه‌هاي مورد آزمون

7-1 ابعاد آزمونه‌‌ها
آزمونه‌‌ها بايد داراي ضخامت فرآورده‌ اصلي باشند. عرض آزمونه‌ها نبايد كمتر از ضخامت آن باشد. فرآورده‌هايي با پوسته‌هاي قالبگيري شده يكپارچه كه هنگام مصرف نيز همچنان بر جاي مي‌مانند بايد با اين پوسته‌هاي دست‌نخورده مورد آزمون قرار گيرند.
به منظور بدست آوردن آزمونه‌هايي با ضخامت بيشتر براي آزمون، نبايد آنها را در چند لايه بكار برد.
آزمونه‌ها بايد بصورت مربع بريده شده و داراي ابعاد زير باشند:
-50 ميليمتر × 50 ميليمتر ،يا
-100 ميليمتر × 100 ميليمتر ،يا
-150 ميليمتر × 150 ميليمتر ،يا
-200 ميليمتر × 200 ميليمتر ،يا
-300 ميليمتر × 300 ميليمتر
انتخاب ابعاد مورد استفاده بايد مطابق آنچه در استاندارد ويژگي‌ فرآورده‌ مربوط تعيين شده است، باشد.

يادآوري 1: در صورت نبود استاندارد ويژگي‌هاي فرآورده‌، ابعاد آزمونه ها مي‌تواند با توافق باشد. ابعاد خطي بايد مطابق با استاندارد ملي ايران با دقت 5/0 درصد تعيين شود.
رواداري در مورد موازي بودن و تخت بودن بين دو رويه يك آزمونه نبايد بيش از 5/0 درصد طول آزمونه يا 5/0 ميليمتر، هر كدام كه كوچكتر است، باشد.
اگر آزمونه‌ها، تخت نباشند، بايد آنها را سائيد تا تخت شوند يا يك روكش مناسب بر روي سطح آزمونه‌ها بكار برد. هيچ تغييرشكل مهمي نبايد بر روي روكش در طي آزمون اتفاق افتد.

يادآوري 2: اگر آزمونه‌ها داراي ضخامتي كمتر از 20 ميليمتر باشند دقت نتايج آزمون كاهش مي‌يابد.

7-2 آماده‌سازي آزمونه‌ها
آزمونه‌ها بايد به ترتيبي بريده شوند كه سطح اصلي آنها عمود بر جهت فشار وارده بر فرآورده هنگام مصرف مورد نظر باشد. آزمونه بايد به روش‌هايي بريده شود كه ساختار آن در مقايسه با فرآورده‌ اوليه تغيير نكند. روش انتخاب آزمونه بايد در استاندارد فرآورده‌ مربوط مشخص شده باشد. در مورد فرآورده‌هاي ‌نازك شده، موازي بودن 2 رويه آزمونه بايد مطابق با بند 7-1 باشد.

يادآوري 1: در صورت نبود استاندارد ويژگي فرآورده‌ مربوط، روش انتخاب آزمونه مي‌تواند با توافق تعيين گردد.
يادآوري 2: روشهاي خاص آماده‌سازي، در صورت لزوم، در استاندارد ويژگي فرآورده‌ مربوط ارائه مي‌شود.
يادآوري 3: در مواردي كه خصوصيات كاملتري در مورد مصالح ناهمريخت1 مورد نظر است يا در جائيكه جهت اصلي ناهمريختي مشخص نيست، ممكن است تهيه آزمونه‌هاي بيشتري لازم باشد.

7-3 تعداد آزمونه‌ها
تعداد آزمونه‌ها بايد مطابق با استاندارد ويژگي‌هاي فرآورده‌ مربوط باشد. در صورت مشخص نبودن تعداد آزمونه‌ها در استاندارد ويژگي‌، حداقل 5 آزمونه بايد مورد استفاده قرار گيرد.

7-4 شرايط تثبيت آزمونه‌ها
آزمونه‌ها بايد حداقل براي مدت 6 ساعت در دماي 5 ± 23 درجه سلسيوس نگهداري شوند. در صورت اختلاف نظر بايد آنها را در دماي 2 ± 23 درجه سلسيوس و رطوبت نسبي 5 ± 50 درصد براي زمان مشخص شده در استاندارد ويژگي‌هاي فرآورده‌ مربوط نگهداري شوند.

8- روش كار

8-1 شرايط آزمون
آزمون بايد در دماي 5 ± 23 درجه سلسيوس انجام شود. در صورت اختلاف نظر آنرا بايد در دماي 2 ± 23 درجه سلسيوس و رطوبت نسبي 5 ± 50 درصد انجام داد.

8-2 روش آزمون
ابعاد آزمونه‌ را مطابق با استاندارد ملي ايران اندازه‌گيري كنيد.
آزمونه‌ را بطور مركزي بين دو ورق دستگاه آزمون فشاري قرار دهيد. پيش باري با فشار10± 250 پاسكال بر آن وارد كنيد.

يادآوري : اگر تغييرشكل قابل توجهي زير پيش بار 250 پاسكال اتفاق افتد، پيش بار 50 پاسكال را بشرط آنكه در استاندارد ويژگي‌فرآورده‌ مربوط مشخص شده باشد، مي‌توان استفاده كرد. در اين حالت، ضخامت ، بايد زير همان پيش بار اندازه‌گيري شود.

بوسيله ورق متحرك با سرعت ثابت جابجائي كه بايد برابر در دقيقه (تا 25 ± درصد) باشد آزمونه را فشرده كنيد. كه در آن d ضخامت آزمونه بر حسب ميليمتر است.
اعمال فشار را بر آزمونه ادامه دهيد، اگر آزمونه قبل از 10 درصد تغيير شكل نسبي به نقطه تسليم رسيد، مقدار مقاومت فشاري بدست مي‌آيد يا چنانچه به تغيير شكل نسبي 10 درصد رسيد،‌ تنش فشاري در 10 درصد تغيير شكل نسبي حاصل مي‌شود.
نمودار نيرو - جابجائي را ثبت نماييد.

9- محاسبه و بيان نتايج
نتايج، ميانگين مقادير اندازه‌گيري‌هايي است كه بايد با سه رقم معني دار بيان شود.
يادآوري: نتايج نبايد بر ساير ضخامت‌ها برونيابي شود.
بسته به رفتار تغيير شكل (به 207 نگاه كنيد)، و εm يا (به بند 3 نگاه كنيد) بايد محاسبه گردد.

9-1 مقاومت فشاري و تغيير شكل نسبي مربوط
9-1-1 مقاومت فشاري
مقاومت فشاري، ، را برحسب كيلو پاسكال، با استفاده از رابطه زير محاسبه كنيد:

كه در آن :
Fm = حداكثر نيرو، به نيوتن
Ao = مساحت سطح مقطع اوليه آزمونه، به ميليمتر مربع
9-1-2 تغيير شكل نسبي
نقطه مبداُ تغييرشكل را تعيين كنيد. بدين ترتيب كه با استفاده از يك خط‌كش، پرشيب‌ترين بخش خطي منحني نيرو - جابجائي را ادامه دهيد تا محور افقي (جابجايي) را قطع كند.
كليه جابجايي‌ها را، براي محاسبه تغيير شكل نسبي از اين نقطه مبداُ تغييرشكل متناظر با Fp برابر 10±250 پاسكال است، اندازه‌گيري كنيد.

10 گزارش آزمون
گزارش آزمون بايد شامل اطلاعات زير باشد:

الف) ارجاع به اين استاندارد ملي

ب) مشخصات فرآورده‌ :
1) نام فرآورده‌، كارخانه، توليدكننده يا عرضه كننده
2) شماره كد توليد
3) نوع فرآورده‌
4) بسته‌بندي
5) شكل فرآورده‌ هنگام تحويل به آزمايشگاه
6) ساير اطلاعات مناسب (براي مثال ضخامت اسمي، چگالي اسمي)

ج) روش آزمون
1) سابقه قبل از آزمون و نمونه برداري، براي مثال نام نمونه بردار و محل نمونه برداري
2) شرايط تثبيت آزمونه‌ها
3) هر انحرافي از بندهاي 7 و 8 روش آزمون
4) تاريخ آزمون
5) ابعاد و تعداد آزمونه‌ها
6) نوع آماده‌سازي رويه (سائيدن يا نوع روكش)
7) اطلاعات كلي مربوط به آزمون
8) هر اتفاقي كه ممكن است بر نتايج اثر گذاشته باشد.

يادآوري: اطلاعات در مورد دستگاه و هويت شخصي كه آزمون را انجام مي‌دهد بايد در آزمايشگاه در دسترس باشد اما لازم نيست در گزارش آزمايش ارائه شود.

د) نتايج:
بيان كليه مقادير جداگانه، مقاومت فشاري و تغيير شكل نسبي مربوط يا تنش فشاري در 10درصد تغيير شكل نسبي، مقدار ميانگين، و در صورت لزوم مدول ارتجاعي فشاري.

استاندارد 7118

مصالح ساختماني ـ فرآورده‌هاي عايقكاري حرارتي، تعيين چگالي ظاهري ـ روش ‌آزمون

پيشگفتار
استاندارد “مصالح ساختماني -فرآورده‌هاي عايقكاري حرارتي، تعيين چگالي ظاهري– روش ‌آزمون” پيش نويس آن توسط مركز تحقيقات ساختمان و مسكن در كمسيون هاي مربوط تهيه و تدوين شده و در هشتاد و ششمين جلسه كميته ملي استاندارد مصالح ساختماني مورخ 25/9/1382 مورد تاُييد قرار گرفته است، اينك به استناد بند يك ماده 3 قانون اصلاح قوانين و مقررات مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران مصوب بهمن ماه 1371 به عنوان استاندارد ملي ايران منتشر مي‌شود.
براي حفظ همگامي و هماهنگي با تحولات و پيشرفت‌هاي ملي و جهاني در زمينه صنايع، علوم و خدمات استاندارد‌هاي ملي ايران در مواقع لزوم تجديد نظر خواهد شد و هرگونه پيشنهادي كه براي اصلاح يا تكميل اين استاندارد‌ها ارائه شود، در تجديد نظر بعدي مورد توجه قرار خواهد گرفت. بنابراين براي مراجعه به استانداردهاي ملي ايران بايد همواره از آخرين تجديد نظر آنها استفاده كرد.
در تهيه اين استاندارد سعي شده است كه ضمن توجه به شرايط موجود و نيازهاي جامعه، در حد امكان بين اين استاندارد و استانداردهاي بين المللي و استاندارد ملي كشورهاي صنعتي و پيشرفته هماهنگي ايجاد شود. منبع و ماخذي كه براي تهيه اين استاندارد به‌كار رفته به شرح زير است:
1-European Standard EN 1602 : 1996 ,Thermal insulating products for building applications - Determination of the apparent density

استاندارد مصالح ساختماني- فرآورده‌هاي عايقكاري حرارتي،
تعيين چگالي ظاهري– روش آزمون

1 هدف
اين استاندارد تجهيزات و روش‌‌‌هاي كار تعيين چگالي ظاهري كلي و چگالي ظاهري مغزه را تحت شرايط مبنا مشخص مي‌كند.

2 دامنه كاربرد
اين روش آزمون استاندارد براي فرآورده‌هاي عايق‌كاري حرارتي با اندازه كامل و آزمونه‌هاي مورد آزمون كاربرد دارد. همچنين آنرا مي‌توان براي تك تك لايه‌هاي فرآورده هاي چند لايه بكار برد.

3 مراجع الزامي
مدارك الزامي زير حاوي مقرراتي است كه در متن اين استاندارد به آنها ارجاع داده شده است. بدين ترتيب آن مقررات جزئي از اين استاندارد محسوب مي‌شود. در مورد مراجع داراي تاريخ چاپ و / يا تجديد نظر، اصلاحيه‌ها و تجديد نظر‌هاي بعدي اين مدارك مورد نظر نيست. معهذا بهتر است كاربران ذينفع اين استاندارد امكان كاربرد آخرين اصلاحيه‌ها و تجديد نظر‌هاي مدارك الزامي زير را مورد بررسي قرار دهند. در مورد مراجع بدون تاريخ چاپ و / يا تجديد نظر، آخرين چاپ و / يا تجديد نظر آن مدارك الزامي ارجاع داده شده مورد نظر است.

استفاده از مراجع زير براي كاربرد اين استاندارد الزامي است :
-استاندارد ملي ايران شماره 7113 سال 1382 : مصالح ساختماني-فرآورده‌هاي عايقكاري حرارتي، تعيين طول و عرض- روش آزمون
-استاندارد ملي ايران شماره 7114 سال 1382 : مصالح ساختماني-فرآورده‌هاي عايقكاري حرارتي، تعيين ضخامت - روش آزمون
- EN 12085:1995 Thermal Insulating Products for Building Applications -Determination of Linear Dimensions of test specimens


4 تعاريف
براي مقاصد اين استاندارد، تعاريف زير بكار رود مي‌
4-1 چگالي ظاهري كلي : جرم واحد حجم يك فرآورده شامل كليه پوسته‌هاي سطحي كه در طي توليد تشكيل شده است، به استثناء پوشش‌ها و يا روكش‌ها
4-2 چگالي ظاهري مغزه : جرم واحد حجم مغزه يك فرآورده بعد از جداكردن كليه پوسته هاي سطحي كه در طي توليد تشكيل شده و همه پوشش‌ها و يا روكش‌ها.

5 اصول
چگالي به صورت نسبت جرم به حجم آزمونه تعيين مي‌شود.

6 وسايل

6-1 ترازو : با قابليت اندازه گيري جرم آزمونه با دقت 5/0 درصد
6-2 تجهيزات : براي تعيين ابعاد خطي (بند8-2).

7 آزمونه‌هاي مورد آزمون

7-1 ابعاد آزمونه‌ها
آزمونه‌ها بايد از فرآوردهاي با اندازه كامل يا بخش‌هايي از آنها يا آزمونه‌هاي بكار رفته در ساير آزمون‌ها (بشرط آنكه در اثر آزمون تغييري در خواص آنها ايجاد نشده باشد) باشند.
شكل آزمونه‌ها بايد بصورتي باشد كه براحتي بتوان حجم آنها را محاسبه كرد.
وقتيكه چگالي ظاهري كلي با به‌كاربردن آزمونه‌هاي بريده شده از يك فرآورده با پوسته‌هاي سطحي كه در طول توليد تشكيل شده، تعيين مي‌شود، نسبت مساحت پوسته سطحي به حجم كل بايد براي آزمونه و فرآورده يكي باشد.
يادآوري : اندازه آزمونه ترجيحاً در حد امكان بايد بزرگ و متناسب با دستگاه در دسترس و شكل فرآورده اوليه باشد. اندازه آزمونه‌ها نيز ممكن است در ساير روش‌هاي آزمايش مشخص شده باشد.
7-2 تعداد آزمونه‌ها
تعداد آزمونه‌ها براي فرآورده‌هاي با اندازه كامل بايد بصورتي باشد كه در استاندارد ويژگي فرآورده مربوط مشخص شده است، اگر از آزمونه‌هاي مربوط به آزمون‌هاي ديگر استفاده مي‌شود، تعداد بايد مطابق آنچه در اين روش آزمون مشخص شده، باشد. اگر تعداد مشخص نشده باشد، 5 آزمونه بايد بكار برده شود.
يادآوري : در صورت نبود استاندارد ويژگي فرآورده يا هر مشخصات فني ديگر، تعداد آزمونه‌ها مي‌تواند با توافق تعيين گردد.
7-3 آماده سازي آزمونه‌ها
آزمونه‌ها بايد به روش‌هايي بريده شوند كه ساختار اوليه فرآورده تغيير نكند.
بخشي از فرآورده كه از آنجا آزمونه‌ها برداشته مي‌شوند بايد بگونه‌اي باشد كه چگالي بدست آمده نماينده چگالي فرآورده باشد.براي تعيين چگالي ظاهري كلي، هر گونه پوشش و يا روكش بايد از فرآورده جدا شود. براي تعيين چگالي ظاهري مغزه، هر گونه پوسته‌هاي سطحي كه در طي توليد تشكيل شده و هر گونه پوشش و يا روكش‌ بايد از فرآورده جدا شود.
چنانچه جداسازي پوشش‌ها يا روكش‌ها بدون اثر گذاري بر چگالي ظاهري فرآورده امكان پذير نباشد، جرم پوشش و يا روكش را بايد از طريق محاسبه كم كرد.
يادآوري: در صورت لزوم روش‌هاي ويژه آماده‌سازي، در استاندارد ويژگي فرآورده مربوط ارائه مي‌شود.
7-4 شرايط تثبيت آزمونه‌ها
آزمونه‌ها بايد در شرايط دماي 2± 23 درجه سلسيوس و رطوبت نسبي 5± 50 درصد تا رسيدن به جرم ثابت قرار گيرند.
مدت تنظيم شرايط آزمونه‌ها و دقت مورد نياز براي اندازه گيري‌هاي جرم ثابت، بايد در استاندارد ويژگي فرآورده مربوط ارائه شود.
يادآوري 1: اگر بتوان نشان داد كه دما و رطوبت تاثير ناچيزي بر تعيين چگالي دارند، آنگاه تنظيم شرايط آزمونه‌ها را مي‌توان در دماي 5± 23 درجه سلسيوس انجام داد.
يادآوري 2: مدت تنظيم شرايط را مي‌توان با پيش خشك كردن آزمونه در يك آون تهويه‌دار در دماي مورد نظر كوتاه كرد. روش‌هاي مناسب ممكن است در استاندارد ويژگي فرآورده مربوط ارائه شود.

8- روش كار

8-1 شرايط آزمون
آزمون بايد در دماي 2± 23 درجه سلسيوس و رطوبت نسبي 5± 50 درصد انجام شود.
يادآوري :چنانچه بتوان نشان داد كه دما و رطوبت نسبي تاثير ناچيزي بر تعيين چگالي دارند، آزمون را مي‌توان در دماي 5± 23 درجه سلسيوس انجام داد.
8-2 روش آزمون
ابعاد خطي فرآورده‌هاي با اندازه كامل را بايد مطابق استاندارد ملي ايران شماره 7113 سال 1382: مصالح ساختماني-فرآورده‌هاي عايقكاري حرارتي، تعيين طول و عرض- روش آزمون و ابعاد خطي آزمونه‌ها را مطابق با EN 12085 اندازه‌گيري كنيد.
طول، عرض و ضخامت براي فرآوردهاي با اندازه كامل، بايد به ميليمتر گرد شود. براي آزمونه‌ها، اندازه‌گيري‌ها بايد با دقت 5/0 درصد انجام شود .
حجم آزمونه ها را با استفاده از اين اندازه‌گيري‌ها محاسبه كنيد.
هر آزمونه را با دقت 5/0 درصد توزين كرده و جرم آن را به كيلوگرم يادداشت كنيد.
اگر پوشش و يا روكش ها باقي‌مي‌مانند، جرم فرآورده بايد با كم كردن جرم پوشش ها و يا روكش ها و چسباننده‌ها، هركدام كه وجود دارد، از جرم كلي محاسبه شود.
اگر براي ابعاد فرآوردهاي با اندازه كامل، دقت بيشتري مورد نياز باشد، اين مورد بايد در استاندارد ويژگي فرآورده مربوط مشخص شده باشد.

9 محاسبه و بيان نتايج
چگالي ظاهري كلي ، ، يا چگالي ظاهري مغزه ، را به كيلو گرم بر متر مكعب محاسبه كنيد .
10 گزارش آزمون

گزارش آزمون بايد شامل اطلاعات زير باشد :
الف) ارجاع به اين استاندارد ملي
ب) مشخصات فرآورده :
1) نام فرآورده، كارخانه، سازنده، يا عرضه كننده
2) شماره كد توليد
3) نوع فرآورده
4) بسته بندي
5) شكل فرآورده هنگام تحويل به آزمايشگاه
6) ساير اطلاعات در صورت لزوم ( مانند ابعاد اسمي )
پ) روش آزمون :
1) سابقه قبل از آزمون ونمونه برداري، براي مثال نام نمونه بردار و محل نمونه برداري
2) تنظيم شرايط
3) شرايط خشك كردن
4) وجود پوشش ، جرم پوشش در صورت لزوم روش جداسازي آن
5) وجود پوسته هاي سطحي در صورت لزوم روش جداسازي آن‌ها
6) وجود تراكم ، لايه لايه‌ بودن يا عيوب آزمونه
7) هر گونه انحرافي از بند هاي 7 و 8 روش آزمون

8) تاريخ آزمون

9) اطلاعات كلي مربوط به آزمون

10) هرگونه اتفاقي كه ممكن است بر نتايج اثر گذاشته باشد

يادآوري : اطلاعات درباره دستگاه و مشخصات آزمايش كننده بايد در آزمايشگاه در دسترس باشد ولي نيازي نيست كه در گزارش درج گردد.
ت) نتايج : بيان كليه مقادير بطور جداگانه و مقدار ميانگین.

استاندارد 7919

مصالح ساختماني ـ فرآورده‌هاي عايقكاري حرارتي،
تعيين مقاومت كششي عمود بر سطوح ـ روش ‌آزمون

آشنايي با مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران
مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران به موجب قانون، تنها مرجع رسمي كشور است كه عهده دار وظيفه تعيين، تدوين و نشر استانداردهاي ملي (رسمي) ميباشد.
تدوين استاندارد در رشته هاي مختلف توسط كميسيون هاي فني مركب از كارشناسان مؤسسه، صاحبنظران مراكز و مؤسسات علمي، پژوهشي، توليدي واقتصادي آگاه ومرتبط با موضوع صورت ميگيرد. سعي بر اين است كه استانداردهاي ملي، در جهت مطلوبيت ها و مصالح ملي وبا توجه به شرايط توليدي، فني و فن آوري حاصل از مشاركت آگاهانه و منصفانه صاحبان حق و نفع شامل: توليدكنندگان ،مصرف كنندگان، بازرگانان، مراكز علمي و تخصصي و نهادها و سازمانهاي دولتي باشد.پيش نويس استانداردهاي ملي جهت نظرخواهي براي مراجع ذينفع واعضاي كميسيون هاي فني مربـوط ارسال ميشود و پس از دريـافت نظـرات وپيشنهادهـا در كـميته ملـي مرتبـط بـا آن رشته طرح ودر صورت تصويب به عنوان استاندارد ملي (رسمي) چاپ و منتشر مي شود.
پيش نويس استانداردهايي كه توسط مؤسسات و سازمانهاي علاقمند و ذيصلاح و با رعايت ضوابط تعيين شده تهيه مي شود نيز پس از طرح و بـررسي در كميته ملي مربوط و در صورت تصويب، به عنوان استاندارد ملي چاپ ومنتشرمي گردد. بدين ترتيب استانداردهايي ملي تلقي مي شود كه بر اساس مفاد مندرج در استاندارد ملي شماره ((5)) تدوين و در كميته ملي مربوط كه توسط مؤسسه تشكيل ميگردد به تصويب رسيده باشد.
مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران از اعضاي اصلي سازمان بين المللي استاندارد ميباشد كه در تدوين استانداردهاي ملي ضمن تـوجه به شرايط كلي ونيازمنديهاي خاص كشور، از آخرين پيشرفتهاي علمي، فني و صنعتي جهان و استانداردهـاي بين المـللي استفـاده مي نمايد.
مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران مي تواند با رعايت موازين پيش بيني شده در قانون به منظور حمايت از مصرف كنندگان، حفظ سلامت و ايمني فردي وعمومي، حصول اطمينان از كيفيت محصولات و ملاحظات زيست محيطي و اقتصادي، اجراي بعضي از استانداردها را با تصويب شوراي عالي استاندارد اجباري نمايد. مؤسسه مي تواند به منظور حفظ بازارهاي بين المللي براي محصولات كشور، اجراي استاندارد كالاهاي صادراتي و درجه بندي آنرا اجباري نمايد.
همچـنين بمنظـور اطـمينان بخـشيدن به استفاده كنندگـان از خـدمات سازمانها و مؤسسات فعال در زمينه مشاوره، آموزش، بازرسي، مميزي و گواهي كنندكان سيستم هاي مديريت كيفيت ومديريت زيست محيطي، آزمايشگاهها و كاليبره كنندگان وسايل سنجش، مؤسسه استاندارد اينگونه سازمانها و مؤسسات را بر اساس ضوابط نظام تأييد صلاحيت ايران مورد ارزيابي قرار داده و در صورت احراز شرايط لازم، گواهينامه تأييد صلاحيت به آنها اعطا نموده و بر عملكرد آنها نظارت مي نمايد. ترويج سيستم بين المللي يكاها ، كاليبراسيون وسايل سنجش تعيين عيار فلزات گرانبها و انجام تحقيقات كاربردي براي ارتقاي سطح استانداردهاي ملي از ديگر وظايف اين مؤسسه مي باشد.


پيشگفتار
استاندارد“ مصالح ساختماني-فرآورده‌هاي عايقكاري حرارتي ، تعيين مقاومت كششي عمود بر سطوح-روش ‌آزمون” كه پيش نويس آن توسط مركز تحقيقات ساختمان و مسكن در كمسيون هاي مربوط تهيه و تدوين شده و در هشتاد و ششمين جلسه كميته ملي استاندارد مصالح ساختماني مورخ 25/9/1382 مورد تاُييد قرار گرفته است، اينك به استناد بند يك ماده 3 قانون اصلاح قوانين و مقررات مؤسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران مصوب بهمن ماه 1371 به عنوان استاندارد ملي ايران منتشر مي‌شود.
براي حفظ همگامي و هماهنگي با تحولات و پيشرفت‌هاي ملي و جهاني در زمينه صنايع، علوم و خدمات استاندارد‌هاي ملي ايران در مواقع لزوم تجديد نظر خواهد شد و هرگونه پيشنهادي كه براي اصلاح يا تكميل اين استاندارد‌ها ارائه شود، در تجديد نظر بعدي مورد توجه قرار خواهد گرفت. بنابراين براي مراجعه به استانداردهاي ملي ايران بايد همواره از آخرين تجديد نظر آنها استفاده كرد.
در تهيه اين استاندارد سعي شده است كه ضمن توجه به شرايط موجود و نيازهاي جامعه، در حد امكان بين اين استاندارد و استانداردهاي بين المللي و استاندارد ملي كشورهاي صنعتي و پيشرفته هماهنگي ايجاد شود.
منبع و ماخذي كه براي تهيه اين استاندارد به‌كار رفته به شرح زير است:
1-European Standard EN 1607:1997 ,Thermal insulating products for building applications - Determination of tensile strength perpendicular to faces

استاندارد مصالح ساختماني -فرآورده‌هاي عايقكاري حرارتي،
تعيين مقاومت كششي عمود برسطوح- روش آزمون

1 هدف
اين استاندارد الزامات و روش‌هاي كار براي تعيين مقاومت كششي عمود بر سطوح يك فرآورده‌ را معين مي‌كند.

2 دامنه كاربرد
اين روش آزمون استاندارد براي فرآورده‌هاي عايقكاري حرارتي كاربرد دارد.

3 مراجع الزامي
مدارك الزامي زير حاوي مقرراتي است كه در متن اين استاندارد به آنها ارجاع داده شده است. بدين ترتيب آن مقررات جزئي از اين استاندارد محسوب مي‌شود. در مورد مراجع داراي تاريخ چاپ و / يا تجديد نظر، اصلاحيه‌ها و تجديد نظر‌هاي بعدي اين مدارك مورد نظر نيست. معهذا بهتر است كاربران ذينفع اين استاندارد امكان كاربرد آخرين اصلاحيه‌ها و تجديد نظر‌هاي مدارك الزامي زير را مورد بررسي قرار دهند. در مورد مراجع بدون تاريخ چاپ و / يا تجديد نظر، آخرين چاپ و / يا تجديد نظر آن مدارك الزامي ارجاع داده شده مورد نظر است.
استفاده از مراجع زير براي كاربرد اين استاندارد الزامي است :
-ISO 5725-1 Accuracy (trueness and precision) of measurment methods and results-Part 1: General principles and definitions
-ISO 5725-2 Accuracy (trueness and precision) of measurment methods and results-Part 2: Basic method for the determination of principles and definitions
- EN 12085:1995 Thermal Insulating Products for Building Applications -Determination of Linear Dimensions of test specimens

4 تعاريف
براي مقاصد اين استاندارد، تعريف زير بكار مي‌رود:
مقاومت كششي عمود بر سطوح، : حداكثر نيروي كششي ثبت شده عمود بر سطوح فرآورده ‌ در حين عمليات كشش، تقسيم بر مساحت مقطع عرضي آزمونه

5 اصول
يك آزمونه بين دو ورق يا دو بلوك صلب كه به دستگاه آزمايش مقاومت كششي بسته شده‌اند متصل و با يك سرعت معين از دو طرف كشيده مي‌شود. حداكثر نيروي كششي ثبت و مقاومت كششي آزمونه محاسبه مي‌گردد.

6 وسايل
6-1 دستگاه آزمون كشش، كه براي محدوده نيرو و جابجايي مربوط مناسب باشد، با قابليت سرعت فك ثابت 10 ميليمتر بر دقيقه با دقت 10± درصد و با قابليت اندازه‌گيري نيرو با دقت 1± درصد
6-2 ورق‌ها يا بلوك‌هاي صلب ، با ملحقات خود تنظيم شونده براي جلوگيري از توزيع غير يكنواخت تنش كششي در حين آزمايش.
مثال‌هايي از ترتيب‌هاي مناسب اتصال آزمونه در شكل 1 نشان داده شده است.
6-3 چسب مورد مصرف، براي اتصال آزمونه بين ورق‌ها يا بلوك‌هاي صلب :
- چسب نبايد لايه‌هاي سطحي فرآورده را تقويت يا معيوب نمايد.
- از مصرف چسب‌هاي داغ چنانچه به فرآورده آسيب مي‌رساند بايد اجتناب شود.
- هرنوع حلال مورد استفاده بايد با فرآورده سازگار باشد.
يادآوري: هرگونه تجهيزات آزمايشي كه نتايج يكسان با حداقل همان دقت را بدست دهد قابل استفاده است.

7 آزمونه‌هاي مورد آزمون
7-1 ابعاد آزمونه‌‌ها
ضخامت آزمونه‌‌ها بايد برابر ضخامت فرآورده‌ اوليه، شامل هر پوسته، پوشش و يا روكش باشد.
آزمونه‌ها بايد به شكل منشور‌هايي با سطح مقطع مربع با ابعاد توصيه شده بشرح زير باشند :

50 ميليمتر ×50 ميليمتر يا
100 ميليمتر ×100 ميليمتر يا
150ميليمتر ×150 ميليمتر يا
200 ميليمتر ×200 ميليمتر يا
300 ميليمتر ×300 ميليمتر
ابعاد مورد استفاده بايد همان ابعاد مشخص شده در استاندارد ويژگي فرآورده مربوط باشد.
يادآوري : در صورت نبود ‌ استاندارد ويژگي فرآورده يا هرگونه مشخصات فني ديگر، ابعاد آزمونه‌ها
مي‌تواند با توافق تعيين گردد.
ابعاد خطي بايد  درصد تعيين شود.±مطابق با EN12085 و با دقت 5/0 
7-2 تعداد آزمونه‌ها
تعداد آزمونه ها بايد مطابق با تعداد مشخص شده در استاندارد ويژگي فرآورده‌ مربوط باشد ، اگر تعداد مشخص نشده است، حداقل 5 آزمونه بايد بكار رود.
يادآوري: درصورت نبود استاندارد ويژگي فرآورده‌ يا هرگونه مشخصات فني ديگر، تعداد آزمونه‌ها را مي‌توان با توافق تعيين نمود.
7-3 آماده‌سازي آزمونه‌ها
آزمونه‌ها بايد از فرآورده‌ به ترتيبي بريده شوند كه سطح آزمونه عمود بر جهتي باشد كه نيروي كششي بر فرآورده‌ در حين بهره برداري اعمال مي‌شود.
آزمونه‌ها بايد به روش‌هايي آماده‌سازي شوند كه ساختار اوليه فرآورده‌ را تغيير ندهند. هرگونه پوسته، پوشش و يا روكش بايد برجاي بماند. آزمونه‌ها بايد نماينده فرآورده باشند و ترجيحاً از فواصلي كمتراز 15 ميليمتر از لبه‌هاي فرآورده برداشته نشوند تا از تاًثير هرگونه آسيب احتمالي ناشي از حمل اجتناب گردد.
براي فرآورده‌هاي با سطوح نامسطح يا ناموازي، يا آنهايي كه داراي پوسته‌ها ، روكش‌ها و يا پوشش‌هايي هستند، آماده‌سازي آزمونه‌ها بايد مطابق با استاندارد ويژگي فرآورده مربوط باشد.
رواداري موازي بودن يا تخت بودن بين دو سطح آزمونه، نبايد بيش از 5/0 درصد طول ضلع
آزمونه تا حداكثر 5/0 ميليمتر باشد.
قبل از تنظيم شرايط ، آزمونه‌ها بايد با استفاده از چسبي مناسب به دو ورق يا دو بلوك صلب متصل شوند.

الف : 1- پيچ 2 - محور متصل كننده 3 - بلوك‌هاي فلزي 4 - چسب 5 – آزمونه

ب : 1- صفحه صلب 2 - چسب 3 – آزمونه
شكل1 : مثال‌هايي از ترتيب‌هاي مناسب براي اتصال آزمونه
7-4 شرايط تثبيت آزمونه‌ها
آزمونه‌ها (بهمراه دو ورق يا بلوك صلب ) بايد براي حداقل 6 ساعت در دماي 5 ± 23 درجه سلسيوس قرار داده شوند. در صورت اختلاف نظر، آزمونه‌ها در دماي 2 ± 23 درجه سلسيوس و رطوبت نسبي 5 ± 50 درصد براي زمان معين شده در استاندارد ويژگي فرآورده‌ مربوط قرار گيرند.
يادآوري : ساير شرايطي كه همان نتايج را بدست دهد مي‌توان بكار برد.

8 روش كار
8-1 شرايط آزمون
آزمون بايد در دماي 5 ± 23 درجه سلسيوس انجام شود. در صورت اختلاف‌نظر بايد آنرا در دماي 2 ± 23 درجه سلسيوس و رطوبت نسبي 5 ± 50 درصد انجام داد.
8-2 روش آزمون
مساحت مقطع عرضي آزمونه‌ها را مطابق با EN12085 تعيين ‌كنيد.
يادآوري : مساحت را ترجيحاً قبل از اتصال آزمونه به دو ورق يا بلوك صلب تعيين كنيد.

آزمونه‌ را همراه اتصالات ورق‌ها يا بلوك‌ها به دستگاه مقاومت كششي متصل كنيد و نيروي كششي را با سرعت ثابت فك متحرك، افزايش دهيد (بند 6-1 را نگاه كنيد) تا گسيختگي اتفاق افتد.
حداكثر نيروي كششي را به كيلونيوتن يادداشت كنيد.
به نحوه گسيختگي فرآورده‌، پوسته، روكش و يا پوشش توجه كنيد.
هر آزمونه‌اي را كه در لايه چسب بين آزمونه و ورق‌ها يا بلوك‌هاي صلب، شكست كلي يا جزيي نشان دهد ‌كنار گذاريد.

9 محاسبه و بيان نتايج
مقاومت كششي عمود بر سطوح، ، را به كيلو پاسكال با استفاده از رابطه زير محاسبه كنيد:

كه در آن :
Fm: حداكثر نيروي كششي ثبت شده، به كيلو نيوتن
A : مساحت مقطع عرضي آزمونه، به مترمربع
l و b : طول و عرض آزمونه ، به متر
نتيجه بايد بصورت مقدار ميانگين مقادير اندازه‌گيري شده با دو رقم معني دار بيان شود.
يادآوري: نتايج آزمون با آزمونه‌هاي داراي ابعاد مختلف ممكنست متفاوت باشد.

10 دقت روش
با استفاده از تجربه ”آزمون‌هاي بين آزمايشگاهي“، كه از وسايل آزمون و آماده‌سازي آزمونه قابل مقايسه استفاده شده است ، دقت مقاومت كششي عمود بر سطوح، ، را مي‌توان بصورت زير تخمين زد.
95 درصد حد تكرارپذيري : تقريباً 5 درصد
95 درصد حد تجديد پذيري : تقريباً 15 درصد
واژه‌هاي ياد شده مطابق با آنچه در استانداردهاي ISO 5725-1,-2تعريف شده است بكار مي‌رود.

11 گزارش آزمون
گزارش آزمون بايد شامل موارد زير باشد:
الف) رجوع به اين استاندارد ملي
ب) مشخصات فرآورده‌ :
1) نام فرآورده‌، كارخانه، توليدكننده يا عرضه كننده
2) شماره كد توليد
3) نوع فرآورده‌
4) بسته‌بندي
5) شكل فرآورده‌ هنگام تحويل به آزمايشگاه
6) ساير اطلاعات مناسب (مانند ابعاد اسمي ، چگالي اسمي)
پ) روش آزمون :
1) سابقه قبل از آزمون و نمونه برداري (مانند نام نمونه بردار ، محل نمونه برداري)
2) تنظيم شرايط آزمون
3) هرگونه انحراف از بند هاي 7 و 8 روش آزمون
4) تاريخ آزمون
5) ابعاد و تعداد آزمونه‌ها
6) اطلاعات كلي مربوط به آزمون ( مانند نوع چسب و محلي كه گسيختگي اتفاق مي‌افتد).
7) هر اتفاقي كه ممكن است بر نتايج اثر گذاشته باشد
يادآوري : اطلاعات درباره دستگاه و مشخصات آزمايش كننده بايد در آزمايشگاه در دسترس باشد ولي نيازي نيست كه در گزارش درج گردد.
ت) نتايج : كليه مقادير بصورت جداگانه و ميانگين مقادير